Joska van den Beukel
Elke derde maandag van de maand vindt in Hof van Heden aan de Dijkweg van 19 tot 21.00 uur het Alzheimer Café plaats. Tien keer per jaar zorgt een werkgroep voor een gevarieerd programma, met naast vaste punten ook vernieuwende items. Coördinator Joska van den Beukel maakt deel uit van deze programma commissie en leert nog steeds van de onderwerpen die behandeld worden. “Je krijgt verbinding met waar mensen met dementie en hun mantelzorgers tegenaan lopen.”
Zo zijn bijvoorbeeld een huisarts, notaris of mantelzorger vaste onderdelen in de programmering van deze informatieve ontmoetingsplaats voor iedereen die op enige wijze te maken heeft met dementie. Thema’s als levenseinde en onbegrepen gedrag zijn vernieuwende items. “Vooral de avond met het laatstgenoemde thema werd erg druk bezocht”, aldus Joska. Ze schetst een beeld van het type bezoeker, dat heel gevarieerd is. “Dat zijn partners, kinderen, buren, vrienden en mensen uit de zorg. Maar ook de mensen met dementie zelf. Het is heel fijn als zij zich in het gesprek mengen.”
Met elkaar
Dat gesprek vindt vaak plaats in het eerste halfuur voor de pauze, waarin een deskundige wordt geïnterviewd. Joska: “Tijdens de pauze praten de bezoekers met elkaar en vindt er herkenning plaats. Tijdens het tweede halfuur is er de mogelijkheid tot vragen stellen en ook met elkaar in gesprek te gaan onder leiding van een gespreksleider. Die taak laat ik overigens aan een ander over die dit op het lijf geschreven is. Iedereen heeft zijn eigen sterke en zwakke punten en zo doe je het met elkaar. Ik vervul mijn eigen sterke rollen.”
Gids in zorgland
Dat is een feit. Naast de programma commissie en het coördinator schap, waarbij ze bijvoorbeeld contact onderhoudt met Vitis Welzijn, is ze ook bestuurslid van het overkoepelende Alzheimer DWO (Delft, Westland, Oostland). Zij behartigt de belangen van Midden-Delfland en de Alzheimer cafés. Joska is sinds drie jaar met pensioen, maar was in haar werkzame leven wijkverpleegkundige en casemanager dementie. Vanuit deze functie is ze zo’n dertien jaar geleden terechtgekomen bij het Alzheimer Café. “Een casemanager is een soort gids in zorgland”, omschrijft ze. “Je wijst mensen niet alleen de weg, maar ondersteunt hen ook als ze de verkeerde afslag nemen. Je fungeert als een vast aanspreekpunt voor zowel de persoon als diens directe omgeving. Een casemanager vraagt indicaties aan en voert overleg met huisartsen en instanties. Ideaal is, om al in beeld te komen in de zogenaamde “Niet-pluisfase” van de cliënt.”
Uit de ziektehoek
In Westland zijn zo’n negen casemanagers actief. Joska. “Zij brengen het hele netwerk om de cliënt heen in beeld. Sommigen hebben een uitgebreide kring, en sommigen hebben niets. Dan gaan ze op zoek naar wie er ingezet zou kunnen worden. Zeker in Westland is er vaak nog best wel iemand die iets voor de ander wil betekenen.” Westland wil zich dementie vriendelijk profileren en de politiek staat dan ook meer open voor de casemanager, zo signaleert ze. “Men ziet dat zij bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van leven en kostenbesparing, doordat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. Echter dreigt er wel een tekort aan casemanagers in de toekomst. Daarom wordt er al gewerkt aan een sociaal alternatief voor het uit de taboesfeer halen en integreren van dementie in de samenleving, het uit de “ziektehoek” halen. Dezelfde doelstelling als die het Alzheimer Café heeft. ”
Nieuwe VR brillen
De werkgroep in Naaldwijk streeft daar zeker naar. Naast Joska bestaat deze uit coördinator Sandra Torn, Bianca van der Schilt, Jenny van Rossum, Krista van den Berg/Heidi Stapersma en lid van het eerste uur Ed van Hamburg, die al bij het café betrokken is zolang het bestaat, nu 22 jaar. Door deze jaren heen is het van oorsprong nauw luisterende format van het Alzheimer Café wat losgelaten om in te spelen op tijdsgebonden behoeftes als powerpoints of films. Ook hebben hele vaste bezoekers van vroeger plaatsgemaakt voor meer roulerende. “Er worden maandelijks 150 uitnodigingen verstuurd, maar dat wil niet zeggen dat hieraan ook door al die mensen gehoor wordt gegeven. Men kijkt meer aan wat het onderwerp is, en kan dan besluiten naar een ander café, in Nootdorp, Delft of Lansingerland, te gaan”, aldus Joska. “In Naaldwijk is in ieder geval altijd een tafel met voorlichtingsmateriaal aanwezig, want het Alzheimer Café en de vereniging willen hier graag iets in betekenen. Bijvoorbeeld over nieuwe VR brillen, die wat eenvoudiger te bedienen zijn dan de eerste lichting, en met een filmpje voor het begin van het ziekteproces en één voor het gevorderde stadium.”
Dit alles zou onmogelijk zijn zonder de nodige financiën. Naast gemeentelijke subsidie komt er regelmatig steun vanuit diverse Westlandse kerken en een donatie van een fonds gelieerd aan een notariskantoor. Trend Flower levert maandelijks vier boeketten om te schenken aan uitgenodigde deskundigen, die over het algemeen kosteloos hun medewerking verlenen. En niet te vergeten de collectebus in het Alzheimer Café Naaldwijk zelf, die altijd rijkelijk gevuld is!