"Het was een lange reis"

Ola Torkmani (23) komt uit Syrië en woont sinds anderhalf jaar in Wateringen. bakt graag en haar koekjes en taarten zijn inmiddels beroemd in haar omgeving. “Ik heb geen recept nodig. Niet uit een boek en niet van internet. Ik heb familierecepten.”

Linda van der Klooster

Van 6 tot en met 12 september is het de Week van Lezen en Schrijven. Tijdens deze week vragen vrijwilligersorganisaties als Vitis Welzijn, gemeenten, bibliotheken en ziekenhuizen extra aandacht voor het verminderen en voorkomen van laaggeletterdheid in Nederland. Zo’n 2,5 miljoen volwassenen hebben moeite met lezen, schrijven en soms rekenen. Vaak missen ze ook digitale vaardigheden om goed om te gaan met een computer, smartphone en tablet.

Ola Torkmani kan prima met digitale media omgaan. Ze bezoekt het ROC Mondriaan en studeerde zelfs toen ze nog in Syrië woonde. Toch valt zij ook onder de laaggeletterden, omdat ze zich nog niet heel goed in het Nederlands kan redden. “Peter, ik begrijp het niet!” roept ze enkele keren quasi wanhopig tijdens het interview.

Peter van den Berg is sociaal makelaar en coördinator van het wijkcentrum Terra Nova in Wateringen. Hij helpt Ola bij het vertellen van haar verhaal. Ze is vier jaar geleden alleen  uit Syrië gevlucht. “Vanwege de veiligheid ben ik naar Nederland gekomen”, vertelt ze. “Het was een lange reis. Ik heb vier maanden gelopen, en me aangesloten bij een groep van tien mensen, die ook naar West Europa zijn gevlucht.”

“Ze had haar enkel verzwikt en was toch doorgelopen”, vertelt Peter. “Dat moest eenmaal hier meteen behandeld worden. Ze sliep in de bossen. Ontberingen, die je je niet kunt voorstellen.”

Via asielzoekerscentra in Ter Apel, Dronten en Rijswijk kwam Ola uiteindelijk in Wateringen terecht. Ze heeft in Nederland een  vriendin die woont nu in Barendrecht. In het kader van de inburgering bezoekt Ola het ROC Mondriaan. Ook kwam ze in contact met Vitis Welzijn. 

Peter zocht een buddy voor Ola, iemand om met haar het Nederlands te oefenen en haar wegwijs te maken. “Ik wilde iemand van Ola’s eigen leeftijd en vond Aine van Helmond, een jonge studente Geschiedenis. Zij speelt in een damesteam bij voetbalvereniging KMD, waar ik voorzitter ben. Ik koppelde haar en Ola. Nu spreken ze regelmatig af.”

“Wij praten samen en lopen”, vertelt Ola. “Zij helpt mij bij vragen. Ik voetbal niet, wel doe ik lopen en zwemmen.”

Tijdens een gesprek met Ola ontdekte Peter dat ze van bakken houdt. “Ze begon meteen te stralen toen we het erover hadden. Als je bij iemand een talent ontdekt, dan denk je: dat is een mooie gelegenheid om daar iets mee te doen. Hobby’s zijn belangrijk om met elkaar in contact te komen.”

“Ik bak graag”, vertelt Ola. “Ik ben er in Nederland mee begonnen. Ik maak Syrische taarten. Ik weet zelf hoe ik dat moet doen. Ik heb geen recept nodig. Niet uit een boek en niet van internet. Ik heb familierecepten. Mijn moeder bakte taarten. Mensen vinden dat lekker.”

“Een traktatie”, beaamt Peter. “De taarten en koekjes van ‘Ola Torkmani Bakery’ zijn inmiddels beroemd in Terra Nova. Ola had ook gebakken voor een dag voor alleenstaande ouderen. Die vonden het leuk om te praten, maar het allerleukst was toen Ola met de taarten kwam binnenlopen.”

Ola: “Ik ging met ze praten. Ze waren geïnteresseerd. Ze vroegen waar ik vandaan kwam, waar ik nu woon. Hoe het in Syrië is.”

Ola’s ouders wonen nog in Syrië. Haar broer woont in Duitsland. “Ik heb ze al lang niet gezien. Mijn ouders hebben geen computer. We hebben contact via de telefoon, als we internnet hebben. Ik heb een computer via de Westlandpas. Soms kan ik ze een paar dagen niet spreken. Dan ben ik ongerust.”

Ola heeft haar familie al vier jaar niet gezien. Met andere Syriërs heeft ze weinig contact. “Twee in Den Haag en mijn vriendin.”

Peter: “De meeste mensen uit Syrië zijn gezinnen, qua aansluiting is dat anders.”

“Ik mis mijn familie en vriendinnen in Syrië het meest”, zegt Ola. “Ik studeerde in Syrië Business Management. Ik wilde bij een bank werken. In Nederland wil ik dat niet meer. Het is moeilijk. Ik vind de taal moeilijk. Ik heb 20 jaar alleen Arabisch gesproken.” Ik ga me hier inschrijven voor een patisserie opleiding en wil graag van mijn hobby mijn beroep maken. ”

Peter: “Ola’s taarten en koekjes zijn feestelijk. Kunstwerken. Het zou te gek zijn als Ola nu al in  een bakkerij zou kunnen werken, of een eigen bedrijfje zou kunnen starten. Nu schakel ik haar regelmatig in. Zoals op 25 september dan is het Burendag hier in het wijkcentrum. Dat wordt een inloopdag voor alle buren van Terra Nova. Met koffie en thee, hapjes van de Indische club en koekjes van Ola. Het zou me niets verbazen als mensen speciaal daarvoor langskomen.”

Foto: Ola Torkmani en Peter van den Berg in Terra Nova – Charles Jungschlager

Inzet: op www.lezenenschrijven.nl is meer te vinden over de activiteiten in de Week van het Lezen en Schrijven. Taalmaatje worden? Kijk op www.westlandvoorelkaar.nl.