Hanny verleent palliatieve terminale zorg: “Dankbaar dat ik iets kan betekenen voor ander”

Vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg verrichten geen medische handelingen, maar vullen datgene aan wat familieleden en vrienden zelf doen, of vervangen de mantelzorg. Deze zogenaamde VPTZ-vrijwilligers zijn zodoende van onschatbare waarde voor de terminaal zieke en diens naasten. Hanny Tijhof is zo’n vrijwilliger. 

Hanny (77) draait diensten in de vestigingen van Hospice Beukenrode in Naaldwijk en ’s-Gravenzande, maar biedt ook zorg aan huis. “In de thuissituatie neemt de vrijwilliger de zorg een tijdje over van de mantelzorger, zodat deze wat tijd voor zichzelf heeft om op adem te komen. We werken in blokken van vier uur door het hele Westland en in het hospice. We maken bijvoorbeeld wandelingetjes, voeren mooie gesprekken, geven hand- en voetmassages en helpen bij de dagroutine in het hospice als douchen, ontbijt maken, en koffie drinken, lunchen en warm eten met elkaar.”

Vertrouwensband
Dit alles gebeurt in een heel ontspannen sfeer, vertelt Hanny. “We hebben het met de mensen bijna nooit over de dood, maar wel over hun levensloop en wat ze allemaal gedaan hebben in hun leven. Zo kan onze aanwezigheid ook een opluchting zijn voor de stervende. Deze vindt het dan fijn dat hij of zij iets vertrouwelijks tegen ons kan zeggen, in plaats van familie zoals een partner daarmee te belasten. Ze zien namelijk maar al te goed hoe zwaar het ook allemaal is voor hun naasten. Het is bijzonder dat mensen zoveel durven te delen wanneer ze een vertrouwensband met je aangaan. Ook als zij zich thuis willen voorbereiden op het naderend afscheid bewandelen wij als vrijwilliger samen met hen dat pad. Wij maken mensen mee op de meest intieme en kwetsbare momenten in hun leven. Dat maakt ons werk heel mooi en bijzonder.

VPTZ Academie
Hanny doet dit mooie werk al 23 jaar. Ze is begonnen in de palliatieve terminale thuiszorg, want destijds was er nog geen hospice in het Westland. Hospice Beukenrode bestaat sinds 2012 in Naaldwijk en sinds 2021 in ’s-Gravenzande. Familie en andere naasten van de gasten zijn er 24 uur per dag welkom en daarnaast kunnen zij russen 7.00 en 23.00 uur een beroep doen op vrijwilligers als Hanny, die zijn opgeleid om de gasten te ondersteunen. Ook is er een logeermogelijkheid. In 2018 is het hospice samen gaan werken met VPTZ Nederland, een landelijke koepel voor organisaties voor vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg. In nauw overleg met de familie bieden de vrijwilligers een luisterend oor, verrichten hand- en spandiensten, geven waar nodig hulp bij de verzorging en vervullen de rol van gastheer of -vrouw. Om dit vrijwilligerswerk te mogen uitvoeren moest Hanny eerst de nodige cursussen doen bij de VPTZ Academie. Ze heeft zes certificaten gehaald, onder andere Balans in verlies, Afstemming op de ander, Dichtbij jezelf dichtbij een ander en Zin in je leven.

Veel geleerd
Voordat ze VPTZ-vrijwilliger werd, was Hanny werkzaam in de horeca. Een heel andere wereld zou je zeggen, maar met één belangrijke overeenkomst. “In de horeca praat je ook veel met mensen, en heb je ook mooie gesprekken”, zo zegt ze. Het contact met mensen is dus de rode draad. In de zorg voor terminaal zieken vindt dit contact echter in de laatste levensfase plaats, en kan heftig zijn voor de vrijwilliger. Gelukkig staat deze daar dan niet alleen in. Hanny: “Als je ergens tegenaan loopt kun je dat altijd met een verpleegkundige of coördinator bespreken. Maar een gesprek met een collega-vrijwilliger kan al voldoende zijn. De één heeft meer moeite met bijvoorbeeld het overlijden van een cliënt dan de ander. Ik heb in die 23 jaar best veel geleerd, waardoor je heel veel dingen ziet en er daardoor beter mee om kunt gaan.”

Mooie mensen
Het heeft haar als vrijwilliger in al die jaren prachtige momenten en heel veel dierbare herinneringen gebracht. “Ik ben altijd blij als ik weer mijn dienst mag doen, en ben dankbaar dat ik iets kan betekenen voor een ander. Wij bieden rust, en aandacht voor de cliënt en diens familie en maken er met elkaar nog een mooie en kostbare tijd van.” Hanny benadrukt dat ze dit natuurlijk niet alleen doet. “Ik ben blij met zoveel leuke collega’s. Met de fijne coördinatoren en verpleegkundigen, bestuursleden, tuin- en kookvrijwilligers, klusjesmannen en de boodschappendienst. Kortom: allemaal mooie mensen! En alles met elkaar om het de gasten zo comfortabel mogelijk te maken. Het is heel mooi en dankbaar werk en ik ben blij dat ik hier vrijwilliger mag zijn! Ik ben dan ook van plan om hier nog wel even mee door te gaan, zolang mijn gezondheid dat natuurlijk toelaat. En als ik moet stoppen, dan heb ik toch 23 mooie jaren gehad!”